Mali/Shelfie

Shelfie

shelfieNee, dat woord heb ik niet zelf verzonnen, en waarschijnlijk mijn dochter, die me erop attent maakte, ook niet. Het is een ‘selfie’ van een ‘shelf’, een plank dus. Onder bloggers schijnt dat vaak te gaan om een boekenplank; toen ik het woord hoorde dacht ik meteen aan de plank die de bovenkant vormt van onze keukenkast. Die plank ligt namelijk vol met souvenirs uit één land: Mali.

De foto hangt er nog maar pas, maar is wel een eye catcher. Hij dateert van onze reis naar het toen nog veilige land in West-Afrika, nu 6 jaar geleden. Als ik me niet vergis is de vrouw gefotografeerd aan de oever van de rivier de Bani, vlak bij de pont naar Djenné, waar veel locals hun nering komen aanbieden aan de passagiers. Schoonzus Frouk heeft hier een lesje kopen en verkopen op zijn Malinees bijgewoond. De leerling-verkoopster probeerde op haar beurt onze Frouk te laten zien hoe je dat doet. Het heeft ons een mooie ketting opgeleverd, en de verkoopster een goeie deal.

Het Giacometti-achtige beeldje daarvoor stelt een Peul-man voor, dat kun je zien aan zijn trechtervormige hoed. De Peul, of Fulani, zijn een volk van veehouders, maar deze bespeelt een strijkinstrument; het zou dus wel eens een griot kunnen zijn, een verhalenverteller. Grote delen van de Malinese bevolking zijn nog ongeletterd, en moeten het voor hun tradities dus vooral hebben van mondelinge overlevering.

Dan liggen er ook twee maskers, vermoedelijk afkomstig van de Dogon, het volk dat zijn oude tradities en gewoonten misschien wel het meest trouw is gebleven in dit land. In het Dogon-gebied leven de mensen grotendeels zonder elektriciteit, en waterleiding is er zeker niet. Voor ons was het een heel avontuur om hier twee nachten door te brengen, waarvan één bovenop het dak van een Dogon-huis. De echte maskers worden gebruikt bij spectaculaire dansen die te maken hebben met de natuurgodsdienst die ze altijd trouw gebleven zijn. In één dorp dat we bezocht hebben, leefden aanhangers van oppergod Ama vredig samen met aanbidders van Allah en de god van de christenen.

Tegen de wand staat nog een deurtje dat ook uit de Dogon-vallei komt. Het vormt de toegang tot een graanschuurtje, dat in dit gebied van leem wordt gemaakt en bekroond met een rieten puntdak vaak uitsteekt boven de andere bouwwerken. De deurtjes zijn helemaal bewerkt met symbolen uit diezelfde oude religie, die vaak te maken hebben met vruchtbaarheid en bescherming tegen onheil.

Helemaal rechts ligt, amper zichtbaar, een klomp zout. Mali ligt niet aan zee, dus zout kan niet uit zeewater worden gewonnen. Dit stuk werd tussen vele andere grotere en kleinere hompen aangeboden op de markt in Mopti. Je bent hier best in goeden doen als je zo’n stuk kunt kopen. Het werken in de zoutmijnen in de hitte van de woestijn moet een hel van een klus zijn.

En dan nog die stok met aan één uiteinde drie dwarshoutjes en aan het andere iets wat lijkt op een witte schijf. Die schijf is een met huid bespannen schildpadschild, en dat geheel is vastgemaakt aan die steel. De dwarshoutjes aan de andere kant dienen om snaren te spannen: het is een muziekinstrument. De gelakte steel is bewerkt met houtsnijwerk.Het uiteinde is een mensachtig hoofdje met een rode hoed. Deze hebben we al veel langer in huis; hij dateert nog uit de studietijd van mijn heer gemaal, die ook toen al in Afrika geweest is. Ik durf niet eens met zekerheid te zeggen dat het instrument uit Mali komt…

Toen wij er zes jaar geleden waren, konden we niet vermoeden dat het land nu zoveel besproken wordt, en dat er VN-soldaten heen moeten om de vrede te herstellen/bewaren. We hebben ook toen wel veel armoede gezien, maar de mensen lieten elkaar met rust. Via de blogs die wij volgen krijgen we de indruk dat dat in grote delen van het land nog steeds zo is. Het Mali dat we nu via de media te zien krijgen valt natuurlijk niet te ontkennen, maar het is maar een fractie van hoe het er van dag tot dag aan toe gaat in een land dat 40x zo groot is als Nederland, en waar de meeste mensen vooral  bezig zijn met overleven.

Mag ik hier reclame maken voor andere blogs? Lees rondombaba.blogspot.nl, van Yvonne Gerner die werkt aan een schitterend landbouw- en samenlevingsproject tussen Mopti en Sevare. Of lees de Engelstalige djennedjenno.blogspot.nl, van hotelière Sophie Sarin. Beide vrouwen wonen al flink wat jaren in Mali, en hebben ook heel goede contacten met de locals opgebouwd.

Een volgende keer zal ik een heel, maar dan ook totaal andere shelfie laten zien, okee?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s