Heilig

Refo-column

Vandaag verschijnt er een column van mij in druk*, met als aanleiding de 500ste verjaardag van de stellingen van Luther. Voor lezers bij wie de vaderlandse geschiedenis wat is weggezakt: op 31 oktober 1517 spijkerde Maarten Luther in Wittenberg zijn 95 stellingen tegen de wantoestanden in de rooms-katholieke kerk aan de deur van de slotkapel aldaar. De datum geldt onder protestanten als begin van de Reformatie. In Nederland is de invloed van Calvijn uiteindelijk veel bepalender geweest dan die van Luther, maar 31 oktober staat wel degelijk als Hervormingsdag op veel protestantse kalenders.

Één nieuwe stelling

Of ik aan wil sluiten bij het thema van dit nummer: 500 jaar Reformatie. Dat wil ik wel, maar er is dezer dagen zoveel dat om aandacht schreeuwt. Kan een eeuwfeest daar tegenop?

Natuurlijk, we moeten onze feesten vieren, zeker een feest dat een omslag in het denken over schuld en vergeving herdenkt. Ik heb van de week Luthers 95 stellingen maar eens gelezen; dat zijn nogal wat woorden om erop te hameren dat (Gods) Liefde niet te koop is.

Hoe in Gods naam zijn mensen ooit gaan denken dat dat wel zo was: Liefde, te koop? En dan heb ik het bij voorkeur over Liefde in zijn algemeenheid – niet omdat ik denk dat Liefde en God los van elkaar bestaan, maar juist omdat ik God overal ervaar waar ik Liefde ervaar. Zulke Liefde is geen handelswaar; Liefde ontstaat, groeit en bloeit waar ze wederzijds is.

Als ik mijn samenvatting van Luthers stellingen mag zien als de kentering die de Reformatie teweegbracht, dan wil ik heel graag mee vieren. Maar dan wil ik tegelijk ook aandacht voor mijn stelling, namelijk dat de Reformatie nog steeds niet voltooid is. Luther en Calvijn en hun tijdgenoten hebben een mooi begin ingezet, dat wil ik ze zeker nageven.

Maar de ‘grote’ kerkhervormers waren mannen, en zij beschouwden hun wereld met mannen-ogen. Zeker van Luther is bekend dat hij lang op vrouwen heeft neergekeken. Of hij dat nog deed tijdens zijn huwelijk met Katharina von Bora, waag ik te betwijfelen, maar de volgende uitspraak is ook van hem: ‘Vrouwen moeten thuisblijven – hun vormen geven dat aan, want ze hebben brede heupen en een flink fundament om op te zitten. Mannen met hun brede schouders en smalle heupen moeten dus wel intelligent zijn.’ En Calvijn hanteerde voor vrouwen ook andere normen en waarden dan voor mannen (voor vrouwen was het bijvoorbeeld erger om overspel te plegen – ja heus).

Ik hoop oprecht dat Luther en Calvijn hebben bijgeleerd van hun eigen huwelijken; dat die verbintenissen hen een nieuw zicht op de wederzijdsheid en gelijkwaardigheid in de Liefde tussen man en vrouw hebben gebracht.

Dwaal ik af? Terug dan naar mijn samenvattende stelling: Liefde is niet te koop, liefde is geen handelswaar. En op dit punt wil ik graag een uitbreiding aanbrengen: Liefde is ook geen betaalmiddel. Niet tussen God en mensen, en niet tussen mensen onderling. Ik ken het nog uit mijn kindertijd: ‘Ach, geef mij een snoepje! Dan vind ik je ook lief’. Zo kan het niet werken, want wat gebeurt er nadat dat snoepje op is? Vind jij mij dan niet meer lief, totdat ik je een nieuw snoepje geef?

Liefde, geen handelswaar en geen betaalmiddel. En waarom hamer ik daar juist vandaag zo op? Het antwoord is simpel: 500 jaar na de stellingen van Luther, en meer dan tweeduizend jaar na Christus is het nog steeds nodig om onze medemensen ervan te overtuigen dat Liefde een geschenk is. Als je iemand anders ‘liefde’ ontfutselt of afdwingt, is het geen liefde, en al helemaal geen Liefde. En met God heeft het al helemaal niks te maken.

#MeToo

Agnes de Vos

*de column verschijnt in het magazine Kerk in Stad van de protestantse kerk in Groningen

foto geleend van Wikipedia

3 thoughts on “Refo-column

  1. Pingback: Jeshuaisten dragers van de naam van Christus – Jeshuaist

  2. Pingback: Hoogdag voor vele protestanten | From guestwriters

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s