ik denk wel eens...

Bij de ander in de spiegel kijken

Vandaag 7 jaar geleden overleed mijn moeder, na een leven van ups en downs, eindigend in een enorme down na het overlijden van mijn vader, de man die tot haar grote verbazing altijd van haar is blijven houden.

Juist vandaag schoot mij weer een van haar befaamde uitspraken te binnen: ‘Wie zich aan een ander spiegelt, spiegelt zich zacht.’ Het was de waarschuwing die we kregen als we ons doen en laten al te gunstig lieten afsteken bij dat van anderen. Kwamen we thuis met een proefwerkcijfer, dan wilde ze wel altijd weten hoe dat zich verhield met dat van klasgenoten, maar als wij het beter hadden gedaan, moesten we daar vooral geen hoge dunk van onszelf van krijgen.

Wij moesten altijd kijken of en hoe het beter kon – en zijzelf ook: op haar sterfbed vroeg ze ons: ‘Heb ik ooit wel genoeg van jullie gehouden?’ Wat zeg je daarop terug, als je weet dat het niet lang meer duurt voordat je niks meer terug kan zeggen? ‘Andere moeders hielden veel meer van hun kinderen’ – dat zeg je niet, en je weet dat trouwens ook niet. Sinds ik mijn eigen moederinstinct heb ervaren, vermoed ik dat mijn moeder ook wel degelijk heel veel van ons hield; het moet alleen voor haar verschrikkelijk moeilijk zijn geweest om te weten hoe ze dat moest laten merken. Dat had ze niet geleerd; schouderklopjes, knuffels en kussen zaten niet in de familie.

Het hoofd van mijn moeder zat vol met regels en wetten. Dat was haar manier om de wereld te begrijpen, er grip op te krijgen/houden. Zo had ze een heel vast weekschema, niet alleen  voor de huishoudelijke bezigheden en de vraag bij welke buurvrouw er koffie werd gedronken, maar ook voor de variatie in de warme hap. In mijn moeders week zat meer voorgeprogrammeerd dan ‘maandag wasdag’ en ‘woensdag gehaktdag’. Wij wisten per dag van de week wat er (’s middags) op tafel zou komen: ‘Vandaag donderdag: gebakken aardappeltjes en gebakken lever, met sla erbij’.

Nou ja, zo erg was dat niet – mijn moeder kon lever heel lekker bakken. En dat niet iedereen goed kon koken, merkten we wel in de periodes dat we afhankelijk waren van een gezinshulp: we kunnen elkaar nog steeds met een paar woorden laten griezelen van de kookkunsten van ‘Sytske’.

‘Wie zich aan een ander spiegelt, …’; het heeft me jaren gekost om te ontdekken op hoeveel manieren je je aan een ander kunt spiegelen zonder dat je je ‘zacht spiegelt’. Soms om te ontdekken dat je je het zo beroerd nog niet hebt, soms ook om te merken dat ieder zijn eigen feest en verdriet heeft, maar altijd merk ik dat de weerspiegeling van een ander leven ook een ander licht werpt op dat van mij. Ik hoef me niet zacht te spiegelen – ik wil gewoon kijken, zonder oordeel, zonder mezelf of een ander de maat te hoeven nemen. Hoogstens om te zien hoe het óók kan, buiten de bekende kaders: soms heel anders, maar met evenveel liefde.

Wat moet het treurig zijn wanneer je merkt dat je dat niet kunt, dat je hoofd daarvan op hol slaat, dat je wereldbeeld met je aan de haal gaat. Lieve mama, wat had je een rotziekte. Gelukkig is dat nu voorbij. Ik mag verder kijken, ook in spiegels.

heit en mama

they’ll always live inside of me

2 thoughts on “Bij de ander in de spiegel kijken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s