ik denk wel eens...

… in tijden van corona (13)

Protest tegen politiegeweld VS op de Dam

foto NPO Radio 1-website

Corona is erg ja, en de maatregelen om het te verspreiden moeten heel serieus worden genomen. Maar racisme is ook erg. De laatste dagen lijkt het alsof je niet beide meningen tegelijk kunt zijn toegedaan. Er zijn fouten gemaakt bij de inschatting van de hoeveelheid demonstranten in Amsterdam en Rotterdam, maar de demonstraties op zichzelf waren nodig, en/of in elk geval minstens begrijpelijk. Ik heb veel mensen horen roepen dat het getuigt van een gebrek aan consideratie met mensen in verpleeghuizen en andere slachtoffers van de coronaregels. De mensen die ik dat heb horen roepen, zijn stuk voor stuk wit. Kunnen wij als witte mensen de ernst en de urgentie inschatten van de protesten tegen racisme, in al zijn uitingen? Zelf merk ik keer op keer dat ik die ernst onderschat.

Het is ook veel gemakkelijker om te denken dat het allemaal wel meevalt. Of te vertrouwen op de goede intenties van mijn medeburgers. Maar alleen al het nieuws over de manier waarop de belastingdienst etnisch profileert, laat zien dat je ook te naïef naar onze eigen overheden kunt kijken. Ik schrok enorm van die berichten over de belastingdienst – maar waarom schrok ik daar zo van? Wil ik zelf eigenlijk óók maar al te graag geloven dat uitingen van racisme hier wel meevallen? En waar baseer ik dat dan op? Ik leer momenteel van jongere generaties (o.a. mijn eigen kind) hoe verstandig het is mezelf kritische vragen te blijven stellen. Het feit dat ik ergens geen ervaringen mee heb, betekent niet automatisch dat het er niet is.

Een van de websites waarmee ik probeer bij te blijven is Wit Huiswerk, een site die bedoeld is voor witte mensen die zich in hun strijd tegen racisme willen verdiepen. Als je nog eye-openers nodig hebt, check die website! Het lezen van deze verhalen, en ook het doorklikken op facebookberichten van de paar zwarte of bruine mensen die ik ken, leert me dat er heel veel gebeurt waarvan ik geen weet heb. En dat ik alleen maar kan gissen naar de ernst daarvan en de impact die het heeft op het leven van iemand met een anders gepigmenteerde huid dan die van mij.

White privilege, ik ben ermee opgegroeid zonder het me te realiseren. Dat is met de meeste privileges zo; die beschouw je als vanzelfsprekend zolang ze jouw kant op vallen. Je komt er pas tegen in opstand als je je realiseert dat de ander een privilege heeft dat jij óók zou willen hebben. ‘Waarom mag hij dat wel, en ik niet?’ Het antwoord op die vraag luidt vaak: ‘Omdat hij lid is van het clubje, en jij niet.’ Nou zijn er in de wereld heel veel clubjes waarvan iedereen lid kan worden, maar als persoon met een zwarte huid kun je geen lid worden van de club van witte mensen. Daar kun je boos over worden en dat kun je stom vinden, maar het enige wat we er met zijn allen aan kunnen doen, is ons bewust worden van de privileges die onze huidskleur met zich meebrengt – en misschien van daaruit kijken hoe we die privileges, stuk voor stuk, af kunnen schaffen of eerlijker kunnen verdelen. Als ik daar over nadenk, begin ik een klein beetje te zien wat een lange weg dat nog is. Nee, ik heb zelf niet gekozen voor mijn huidskleur en de bijbehorende privileges. Maar dat betekent niet dat ik er niet van meeprofiteer; of ik het mijn zwarte medemensen nu wel ook gun, of niet, dat maakt voor hen geen verschil.

Screenshot_20200604-120736Nee, ik dacht ook dat ik geen racist was. Ik wil het zeker niet zijn, en ik heb er ook in de opvoeding van mijn kind op gehamerd dat de kleur van iemands huid voor ons geen verschil mag maken. Maar het gaat niet om mij. In de strijd tegen racisme kan ik hoogstens een bijrolletje spelen; ik mág mezelf die strijd niet eens toe-eigenen omdat ik ten diepste niet kan ervaren hoe het is om aan die kant van de streep te staan. Ik kan alleen maar vragen, luisteren, lezen en proberen, maar moet achter aansluiten in de rij van zoekers naar oplossingen voor dit enorme probleem. En voor degenen die het Engels niet machtig zijn volgt hier mijn vertaling van de tekst hiernaast/boven:

“Als je met mensen in discussie gaat over iets waar zij meer last van hebben dan jij, onthoud dan dat zoiets op hen ook een grotere emotionele wissel trekt dan op jou. Voor jou kan het aanvoelen als een rationele denk-exercitie. Voor hen voelt het alsof het tonen van hun pijn er alleen maar toe leidt dat jij hun ervaring, en soms zelfs hun mens-zijn, aan de kant schuift. Het feit dat jij onder zulke omstandigheden je kalmte bewaart, is een gevolg van je privilege, het zegt niet dat jij objectiever kijkt dan zij. Blijf bescheiden.” (Seinabo Sey is een Zweedse zangeres met een Gambiaans/Senegalese vader en een Zweedse moeder.)

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s